Bỏ qua menu

Trang chủ › Góc phụ huynh › Con lớp 1 đọc chậm phải làm sao? 8 cách giúp con đọc trơn

Con lớp 1 đọc chậm phải làm sao? 8 cách giúp con đọc trơn

Kèm con học · Tác giả: Đội ngũ TotLen · Cập nhật 20/11/2026

Giữa học kỳ 1, nhóm Zalo lớp bắt đầu có tin nhắn của cô: "Một số bạn đọc còn chậm, bố mẹ cho con luyện đọc thêm ở nhà." Bố mẹ nào nhận tin ấy cũng chột dạ. Con nhà người ta đã đọc trơn, con mình vẫn "bờ – a – ba"…

Trước hết: đọc chậm ở lớp 1 rất phổ biến, đặc biệt trong học kỳ 1. Mỗi bé có tốc độ riêng. Bài này giúp bố mẹ hiểu vì sao con đọc chậm và luyện cho con thế nào ở nhà mà không biến buổi tối thành "trận chiến".

Thế nào là "đọc chậm"?

Theo yêu cầu cần đạt của Chương trình Tiếng Việt 2018, cuối lớp 1 con đọc trơn khoảng 40–60 tiếng mỗi phút. Đây là mốc cuối năm, không phải mốc tháng 11.

Trong học kỳ 1, con còn đang học âm và vần, việc đánh vần từng tiếng là bình thường. Đáng chú ý hơn là khi:

  • Con chưa nhớ được các âm đã học từ nhiều tuần trước.
  • Con đánh vần đúng nhưng ghép mãi không ra tiếng.
  • Con đọc được từng tiếng nhưng không hiểu câu vừa đọc.

5 nguyên nhân thường gặp

  1. Chưa chắc âm, vần. Con chưa nhận ra ngay "nh" hay "ng", nên tiếng nào cũng phải dừng lại.
  2. Đọc theo tên chữ ("bê – a") nên ghép không ra tiếng. Xem bài chữ b đọc là bờ hay bê.
  3. Ít đọc to. Ở lớp đông bạn, mỗi con được đọc to vài lần mỗi buổi. Đọc là kỹ năng, phải luyện nhiều.
  4. Sợ sai. Con đã từng bị nói nặng khi đọc sai, nên đọc nhỏ, ngập ngừng.
  5. Mệt, buồn ngủ, thiếu tập trung. Học lúc 9–10 giờ tối thì người lớn cũng đọc chậm.

Ít gặp hơn: con có khó khăn về nghe, về thị lực, hoặc khó khăn học tập đặc thù. Xem mục "Khi nào nên hỏi cô giáo".

8 cách giúp con đọc trơn

1. Ôn chắc âm và vần đã học.
Mỗi tối 2–3 phút "điểm danh" nhanh: bố mẹ chỉ thẻ, con đọc âm. Âm nào con ngập ngừng thì ghi lại, hôm sau ôn thêm.

2. Đọc lại một bài nhiều lần.
Đọc lặp lại cùng một đoạn ngắn 3–4 lần trong tuần giúp con nhanh và trôi chảy hơn. Lần đầu đánh vần, lần ba lần bốn con sẽ đọc trơn — và con cảm nhận được mình đọc nhanh lên, rất có động lực.

3. Đọc trơn trước, đánh vần sau.
Với tiếng đã gặp, cho con thử đọc ngay; chỉ khi sai mới đánh vần lại. Đừng để đánh vần thành thói quen với mọi tiếng.

4. Bố mẹ đọc mẫu, con đọc theo.
Bố mẹ đọc một câu với giọng tự nhiên, con đọc lại. Con học được cả nhịp, chỗ ngắt nghỉ.

5. Đọc "tiếp sức".
Bố mẹ đọc một tiếng, con đọc một tiếng; rồi một câu – một câu. Vui hơn và con không phải gánh cả bài.

6. Đọc từ trước, đọc câu sau.
Tách các từ khó trong bài ra đọc trước ("cá cờ", "bờ đê"), rồi mới đọc cả câu.

7. Dò bằng ngón tay hoặc thước.
Giúp con không lạc dòng. Khi con đã quen thì bỏ dần.

8. Hỏi một câu sau khi đọc.
"Bạn nào đi chợ?" "Con cá màu gì?" — để con hiểu đọc là để hiểu, không chỉ là phát ra tiếng.

Một buổi luyện đọc 15 phút

PhútViệc
0–3Ôn nhanh âm, vần (thẻ chữ)
3–6Đọc từ khó của bài hôm nay
6–12Đọc bài: bố mẹ đọc mẫu → con đọc → đọc tiếp sức
12–14Đọc lại 3 tiếng con sai hôm qua
14–15Một câu hỏi về bài + một lời khen cụ thể

Chọn giờ con còn tỉnh, ví dụ ngay sau bữa tối. Tắt ti vi, để điện thoại xa.

Giữ bình tĩnh khi kèm con

"Áp lực dạy con học lớp 1" có thật — với cả con và bố mẹ. Vài điều giúp không khí dễ thở hơn:

  • Đặt giới hạn thời gian. Hết 15 phút là dừng, dù chưa xong hết.
  • Khen cụ thể. "Con đọc chữ 'nhà' không cần đánh vần luôn!" tốt hơn "Giỏi lắm".
  • Đổi người kèm. Bố mẹ thay nhau, hoặc để con đọc cho ông bà nghe.
  • Đừng so sánh. "Bạn Bi đọc nhanh hơn con" không làm con đọc nhanh hơn.
  • Ghi lại tiến bộ. Mỗi tuần đếm thử con đọc được bao nhiêu tiếng trong một phút với cùng một bài. Con nhìn thấy mình tiến lên.

Khi nào nên hỏi cô giáo hoặc chuyên gia

Nên trao đổi với cô chủ nhiệm nếu:

  • Sau vài tuần luyện đều, con vẫn không nhớ được những âm đã học từ lâu.
  • Con hay đảo chữ, nhầm các chữ giống nhau (b/d, p/q) kéo dài sang học kỳ 2.
  • Con hay nheo mắt, dụi mắt khi đọc, hoặc hay hỏi lại vì nghe không rõ.
  • Con rất sợ, khóc mỗi khi phải đọc.

Cô có thể cho biết con đang ở đâu so với lớp. Nếu cần, bố mẹ có thể đưa con đi khám mắt, khám thính lực, hoặc gặp chuyên gia tâm lý giáo dục. Nhận ra sớm bao giờ cũng tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp

Cách dạy con lớp 1 đọc nhanh là gì?

Đọc to đều mỗi ngày, đọc lặp lại cùng một bài, chuyển sớm từ đánh vần sang đọc trơn với tiếng đã quen. Đọc nhanh đến từ luyện đều, không đến từ ép đọc nhanh.

Luyện đọc lớp 1 nên dùng tài liệu gì?

Trước hết là bài trong sách con đang học. Có thể thêm truyện tranh chữ to, câu ngắn, chỉ dùng vần con đã học.

Con đánh vần đúng nhưng đọc lên lại sai?

Thường do con ghép chưa quen. Cho con đánh vần chậm, rồi nói nhanh dần cho đến khi các âm "hoà" vào nhau.

Con đọc nhỏ, lí nhí, có sao không?

Hay gặp ở bé nhút nhát. Khuyến khích con đọc to cho gấu bông, cho em nghe; tránh chê khi con đọc sai.

Một người nghe con đọc mỗi tối

Đọc trơn cần đọc to thật nhiều — và cần có người nghe. Bé Cú Học Chữ của TotLen để Cô Cú làm người nghe ấy: con đọc từng tiếng, từng câu, cô chấm, chỉ chỗ sai và cho đọc lại, không cáu, không mệt. Bố mẹ xem trong khu bố mẹ con đọc tiếng nào đúng, tiếng nào còn yếu, và nghe lại giọng con. Cho con học thử 7 ngày.

Bài liên quan:

Nguồn tham khảo: Chương trình GDPT 2018 môn Tiếng Việt (Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT) — yêu cầu cần đạt về đọc lớp 1. Phần "khi nào nên hỏi chuyên gia" là gợi ý chung, không thay cho ý kiến bác sĩ hay chuyên gia.

Cho con học thử 7 ngày: Cô Cú nghe con đọc, chấm vở con viết, mỗi tối 15 phút. Xem Bé Cú Học Chữ · Hỏi qua Zalo
Học thử 7 ngàyHỏi Zalo